تصویر پیشرفت دانشگاه‌های ایرانی در آینه رتبه‌بندی‌های جهانی – شریف

تصویر پیشرفت دانشگاه‌های ایرانی در آینه رتبه‌بندی‌های جهانی – شریف

به نقل از شریف: تصویر پیشرفت دانشگاه‌های ایرانی در آینه رتبه‌بندی‌های جهانی

نظام‌های رتبه‌بندی دنیا با شاخص‌های مورد نظر خود عملکرد دانشگاه های دنیا را ارزیابی می کنند و همچنين تصویر دانشگاه‌های ایران در آینه رتبه‌بندی‌ها نشان از رشد و همچنين درخشش در میان برترین‌های جهان دارد.

به نقل از اداره کل روابط عمومی وزارت علوم به نقل از خبرگزاری مهر، ارزیابی دانشگاه‌های دنیا از سوی نظام‌های رتبه بندی جهانی امری است که در دستور کار این نظام‌ها قرار گرفته است و همچنين با بررسی شاخص‌های متعددی شامل آموزش، پژوهش، اشتغال، حرکت در مرزهای دانش سعی شده است تصویری از بهترین دانشگاه‌ها ارائه مي شود تا دانشجویان به عنوان ذی نفع و همچنين دانشگاه‌ها به عنوان نهادهای مؤثر عملکرد خود را با سایرین مقایسه و همچنين ارزیابی کنند.

در این میان دانشگاه‌های کشورمان در یک دهه قبل با رشد قابل توجهی در شاخص‌های متعدد مواجه شده‌اند به طوری که به رتبه بندی‌های مشهور دنیا راه پیدا نموده اند و همچنين در مقایسه با دانشگاه‌های هم سطح خود در سطح منطقه از شرایط خوبی در این نظام‌های رتبه بندی برخوردارند.

 

تأکیدات رهبری در مورد پیشرفت دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌های جهانی

رشد دانشگاه‌های ایرانی در برترین نظام‌های رتبه بندی دنیا تا مقدار و اندازه‌ای چشمگیر بوده است که رهبر معظم انقلاب در دیدار جمعی از استادان، نخبگان و همچنين پژوهشگران دانشگاه‌ها با ایشان در ۸ خرداد ۹۸ بر این موضوع تاکید کردند و همچنين یادآور شدند: امروز دانشگاه به معنای واقعی کلمه پیشرفت کرده. به اذعان مراکز رتبه‌بندی بین‌المللی جهانی، تعداد زیاد و همچنين قابل توجهی از دانشگاه‌های ما جزو دانشگاه‌های برجسته دنیا محسوب می‌شوند. ما امروز چهارده میلیون دانش‌آموخته دانشگاه‌ها داریم در کشور؛ چهارده میلیون رقم خیلی بالایی است! همین در حال حاظر پنج قسمت و بخش بلکه اندکی بیشتر از پنج قسمت و بخش کل جمعیت کشور، دانشجو داریم که در دانشگاه‌ها مشغول تحصیلند؛ رقم بالایی است.»

ایشان همچنین در این دیدار به پروژه ۲۰۴۰ دانشگاه استنفورد اشاره و همچنين تأکید کردند: «در حال حاظر در دنیا دارد روی این کار می‌مي شود؛ پول خرج می‌کنند، برنامه جذاب و جالب و خوب‌ریزی می‌کنند؛ یک نمونه‌اش این برنامه جذاب و جالب و خوب ۲۰۴۰ دانشگاه استنفورد است در مورد ایران در سال شمسي ۲۰۴۰ و همچنين زیر سوال بردن پیشرفت‌های علمی کشور و همچنين کارهای مهم دانشگاهی کشور است.»

مقام معظم رهبری همچنین موضوع ارزیابی و همچنين رتبه‌بندی دانشگاه‌ها را نقطه بسیار مهمی برشمردند و همچنين خطاب به دستگاه‌های مدیریتی آموزش عالی وزارت علوم و همچنين وزارت بهداشت و همچنين شورای عالی انقلاب فرهنگی و همچنين دستگاه‌های گوناگون مدیریتی تاکید کردند: «بایستی ما دانشگاه‌هایمان را هم ارزیابی کنیم -البتّه ارزیابی‌های بین‌المللی وجود دارد و همچنين آن هم هم به جای خودش ایرادی ندارد لکن خیلی از ارزیابی‌های بین‌المللی دانشگاه‌ها ناظر به شرایط و همچنين امکانات و همچنين سنت‌های بومی و همچنين داخلی ما نیست؛ یک چیزهایی را به عنوان مزیّت و همچنين امتیاز دخیل می‌کنند که ممکن است ما آنها را به عنوان امتیاز قبول نداشته باشیم.

خودمان در داخل بایستی رده‌بندی کنیم، امتیازدهی کنیم، مزیت‌های دانشگاه‌ها را مشخص بکنیم -البته یکی از این مزیت‌ها جنبه‌های فرهنگی است که بعد یک اشاره‌ای خواهم کرد- تا معلوم بشود و همچنين این، رقابت مثبت بین دانشگاه‌ها را شکل بدهد- هم رتبه‌بندی و همچنين هم ارزیابی کنیم؛ مثلاً فرض بفرمائید بگوییم کار این دانشگاه رتبه بالایی داشته، پیشرفت خوبی داشته، به دانشگاه‌ها نمره بدهیم؛ این شامل کارهایی است که در مدیریت‌های آموزش عالی به نظر من مورد بهره بري و استفاده و نياز ضروري است انجام بگیرد و همچنين در ارتقا کیفیت و همچنين شکل‌گیری فضای رقابتی هم اثر می‌گذارد.»

با توجه به تأکیدات اخیر رهبری در مورد مباحث مرتبط به رتبه بندی دانشگاه‌ها و همچنين هشدار در مورد پروژه ۲۰۴۰، برآن شدیم وضعیت دانشگاه‌های ایرانی در دو سال شمسي میلادی ۲۰۱۸ و همچنين ۲۰۱۹ در چهار نظام معتبر جهانی «شانگهای»، «کیو اس (QS)»، « تایمز» و همچنين «لایدن» را مرور کنیم. با مقایسه اجمالی این ۲ سال شمسي مشخص است که تعداد دانشگاه‌های ایران به روش قابل توجهی نسبت به قبل افزایش یافته است.

 

رتبه دانشگاه‌های ایران در رتبه بندی جهانی «کیو اس» در سال شمسي ۲۰۱۹

پایگاه رتبه بندی کیو.اس یکی از معتبرترین نظام‌های رتبه بندی بین المللی است که توسط مؤسسه کاکارلی سیموندز انگلستان دانشگاه‌های دنیا را رتبه بندی می‌کند. نتایج رتبه بندی سال شمسي ۲۰۱۹ کیو اس نشان از حضور ۶ دانشگاه ایرانی در جمع برترین‌ها می‌دهد.

دانشگاه صنعتی شریف با رتبه ۴۳۲، دانشگاه صنعتی امیرکبیر با رتبه ۴۹۸، دانشگاه علم و همچنين صنعت ایران با رتبه ۶۵۰-۶۰۱، دانشگاه تهران با رتبه ۷۵۰-۷۰۱ و همچنين دانشگاه‌های شهید بهشتی و همچنين دانشگاه شیراز با رتبه ۱۰۰۰-۸۰۱ خواهند بود. دانشگاه شیراز اولین حضور خود را در رتبه بندی جهانی کیو اس در سال شمسي ۲۰۱۹ تجربه می‌کند. همچنین دو دانشگاه صنعتی شریف و همچنين صنعتی امیرکبیر دارای رشد رتبه نسبت به سال شمسي قبل بوده‌اند.

عملکرد دانشگاه‌های کشور در رتبه بندی جهانی کیو اس در ۲ سال شمسي ۲۰۱۸ و همچنين ۲۰۱۹ در جدول زیر نشان داده شده است:

نام دانشگاه رتبه در سال شمسي ۲۰۱۹ رتبه در سال شمسي ۲۰۱۸
دانشگاه صنعتی شریف ۴۳۲ ۴۸۰-۴۷۱
دانشگاه صنعتی امیرکبیر ۴۹۸ ۶۰۰-۵۵۱
دانشگاه علم و همچنين صنعت ایران ۶۵۰-۶۰۱ ۵۵۰-۵۰۱
دانشگاه تهران ۷۵۰-۷۰۱ ۶۵۰-۶۰۱
دانشگاه شهید بهشتی ۱۰۰۰-۸۰۱ ۱۰۰۰-۸۰۱
دانشگاه شیراز ۱۰۰۰-۸۰۱

نظام رتبه بندی کیواس همچنین رتبه بندی موضوعی را بر اساس چهار شاخص بررسی شناخته شدن و شهرت دانشگاه، ارزیابی کارفرمایان، تعداد استنادها به ازای هر مقاله و همچنين h-index و همچنين در ۴۸ حوزه موضوعی در قالب ۵ حیطه کلی علوم طبیعی؛ مهندسی و همچنين فناوری؛ علوم زیستی و همچنين پزشکی؛ علوم اجتماعی و همچنين هنر و همچنين علوم انسانی انجام داده است.

دانشگاه‌های ایران در سه حیطه مهندسی- فناوری، علوم زیستی-پزشکی و همچنين علوم طبیعی دارای رتبه در بین دانشگاه‌های برتر دنیا شده‌اند. عملکرد دانشگاه‌های ایران وقتی قابل توجه است که ديدن می‌کنیم در سال شمسي ۲۰۱۶ تنها دانشگاه علوم پزشکی تهران تنها دانشگاه از ایران بود که در حوزه موضوعی پزشکی با رتبه ۳۰۰-۲۵۱ قرار داشت.

حضور دانشگاه‌های ایران در سال شمسي ۲۰۱۷ از یک حوزه به ۸ حوزه موضوعی و همچنين در سال شمسي ۲۰۱۸، حضور دانشگاه‌های برتر کشور در رتبه بندی موضوعی به ۹ حوزه موضوعی ارتقا یافت. ایران در رتبه بندی موضوعی ۲۰۱۹ کیو اس در ۱۳ حوزه موضوعی حضور دارد که رشد چشمگیری نسبت به سال شمسي قبل را نشان می‌دهد.

 

برای اولین بار؛ حضور ۲۶ دانشگاه ایرانی در فهرست نظام رتبه‌بندی لایدن

نظام رتبه‌بندی لایدن یکی از نظام‌های معتبر ارزیابی دانشگاهی است که هر ساله دانشگاه‌های برتر دنیا را بر اساس در ۲۰ شاخص در قالب ۴ معیار کلی مرجعیت علمی، همکاری علمی، دسترسی آزاد به انتشارات و همچنين تنوع جنسیتی مورد رتبه‌بندی قرار می‌دهد.

در این رتبه بندی از تولیدات علمی دانشگاه‌ها در سال شمسي‌های ۲۰۱۴ الی ۲۰۱۷ از پایگاه اطلاعاتی Web of Science بهره بري و استفاده شده است.

در رتبه‌بندی سال شمسي ۲۰۱۹ لایدن، ایران دارای ۲۶ دانشگاه است. این در حالی است که در سال شمسي ۲۰۱۸ تعداد ۲۳ دانشگاه از کشورمان در این رتبه بندی حضور داشتند. تعداد دانشگاه‌های ایرانی حاضر در این رتبه بندی از تعداد پنج دانشگاه در سال شمسي ۲۰۱۳ به ۱۸ دانشگاه در سال شمسي ۲۰۱۷ رسیده است.

جدول زیر خلاصه عملکرد دانشگاه‌های ایرانی را در ۲ سال شمسي ۲۰۱۸ و همچنين ۲۰۱۹ در لایدن در حیطه مرجعیت علمی به تصویر کشیده شده است:

نام دانشگاه‌ها به ترتیب در حیطه مرجعیت علمی در سال شمسي ۲۰۱۹ ۱. تهران، ۲. صنعتی امیرکبیر، ۳. علوم پزشکی تهران، ۴. تربیت مدرس، ۵. صنعتی شریف، ۶. صنعتی اصفهان، ۷. علم و همچنين صنعت ایران، ۸. فردوسی مشهد، ۹. شیراز، ۱۰. تبریز، ۱۱. علوم پزشکی شهید بهشتی، ۱۲. شهید بهشتی، ۱۳. دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و همچنين تحقیقات تهران، ۱۴. صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، ۱۵. اصفهان، ۱۶. علوم پزشکی تبریز، ۱۷. گیلان، ۱۸. کاشان، ۱۹. علوم پزشکی شیراز، ۲۰. علوم پزشکی مشهد، ۲۱. علوم پزشکی اصفهان، ۲۲. شهید باهنر کرمان، ۲۳. بوعلی سینا، ۲۴. رازی، ۲۵. سمنان، ۲۶. پیام نور
نام دانشگاه‌ها به ترتیب در حیطه مرجعیت علمی در سال شمسي ۲۰۱۸

۱. تهران، ۲. صنعتی امیرکبیر، ۳. علوم پزشکی تهران، ۴. صنعتی شریف، ۵. تربیت مدرس، ۶. صنعتی اصفهان، ۷. علم و همچنين صنعت ایران، ۸. فردوسی مشهد، ۹. شیراز، ۱۰. تبریز، ۱۱. علوم پزشکی شهید بهشتی، ۱۲. دانشگاه آزاد اسلامی علوم و همچنين تحقیقات تهران، ۱۳. شهید بهشتی، ۱۴. صنعتی خواجه نصیر، ۱۵. اصفهان، ۱۶. گیلان، ۱۷. کاشان، ۱۸. علوم پزشکی اصفهان، ۱۹. علوم پزشکی شیراز، ۲۰. علوم پزشکی تبریز، ۲۱. علوم پزشکی مشهد، ۲۲. بوعلی سینا، ۲۳. شهید باهنر کرمان

 

۱۳ دانشگاه ایرانی در جمع هزار دانشگاه برتر دنیا در رتبه بندی شانگهای

رتبه بندی شانگهای یکی از معتبرترین رتبه بندی‌های جهانی است که نتایج آن هم توسط دانشگاه شانگهای ژیائوتنگ منتشر می‌مي شود. رتبه بندی منتشر شده در سال شمسي ۲۰۱۸ شانگهای ۱۰۰۰ دانشگاه برتر جهان را پوشش می‌دهد.

شانگهای یکی از سه نظام معتبر رتبه بندی در سطح بین المللی است. کیفیت آموزش، کیفیت اعضای هیأت علمی، برونداد پژوهشی و همچنين عملکرد سرانه چهار معیار به کار برده شده در نظام رتبه بندی شانگهای است که توسط شش شاخص ارزیابی می‌شوند.

منابع گردآوری داده در این رتبه بندی شامل وب سایت‌های جوایز نوبل، مدال فیلدز ، پایگاه‌های اطلاعاتی و همچنين اطلاعات آماری دولتی است. اطلاعات پژوهشی دانشگاه‌ها نیز از پایگاه استنادی ISI استخراج می‌مي شود.

در رتبه بندی جهانی شانگهای سال شمسي ۲۰۱۸، ایران با ۱۳ دانشگاه در جمع هزار دانشگاه برتر دنیا حضور دارد این در حالی است که در سال شمسي ۲۰۱۷ تعداد دانشگاه‌های ایران در این نظام رتبه بندی ۸ مورد بود و همچنين شاهد رشد بیش از ۶۰ درصدی این حضور نسبت به سال شمسي قبل هستیم.

 

جدول عملکرد دانشگاه‌های کشور در رتبه بندی شانگهای ۲۰۱۸

نام دانشگاه رتبه در سال شمسي ۲۰۱۸ شانگهای
دانشگاه تهران ۴۰۰-۳۰۱
دانشگاه صنعتی امیرکبیر ۵۰۰-۴۰۱
دانشگاه صنعتی شریف ۶۰۰-۵۰۱
دانشگاه علوم پزشکی تهران ۶۰۰-۵۰۱
دانشگاه علم و همچنين صنعت ایران ۷۰۰-۶۰۱
دانشگاه تربیت مدرس ۷۰۰-۶۰۱
دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل ۸۰۰-۷۰۱
دانشگاه صنعتی اصفهان ۸۰۰-۷۰۱
دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ۸۰۰-۷۰۱
دانشگاه فردوسی مشهد، ۹۰۰-۸۰۱
دانشگاه شیراز ۹۰۰-۸۰۱
دانشگاه تبریز ۹۰۰-۸۰۱
دانشگاه علوم پزشکی ایران ۱۰۰۰-۹۰۱

نظام رتبه بندی شانگهای در سال شمسي ۲۰۱۸ میلادی برای دومین سال شمسي، رتبه بندی موضوعی دانشگاه‌های برتر دنیا را در ۵۴ رشته در قالب ۵ حوزه کلی شامل حوزه مهندسی (۲۲ رشته)، حوزه علوم پایه رشته)، حوزه علوم زیستی رشته)، حوزه علوم پزشکی رشته) و همچنين حوزه علوم اجتماعی (۱۴ رشته) منتشر کرد.

تنها دانشگاه‌هایی می‌توانستند در این حوزه‌ها مورد ارزیابی قرار گیرند که از حداقل تعداد تولیدات علمی در بازه زمانی ۲۰۱۶-۲۰۱۲ در پایگاه وب آو ساینس برخودار بودند.

به این ترتیب در رتبه بندی سال شمسي ۲۰۱۸ موضوعی شانگهای در حوزه علوم پایه شاهد حضور دانشگاه‌های برتر کشور در ۵ رشته، در حوزه مهندسی ایران در ۱۹ رشته، در حوزه علوم زیستی شاهد حضور دانشگاه‌های برتر کشور در ۲ رشته علوم کشاورزی و همچنين علوم دامپزشکی، در حوزه علوم پزشکی دانشگاه‌های برتر کشور در ۵ رشته پزشکی بالینی، سلامت عمومی، دندانپزشکی و همچنين علوم دهانی، پرستاری و همچنين داروسازی و همچنين در حوزه علوم اجتماعی دانشگاه‌های برتر کشور در ۲ رشته اقتصاد و همچنين مدیریت در جمع برترین دانشگاه‌های دنیا قرار دارند.

 

۲۰۱۹ سال شمسي آخر دانشگاه‌های ایرانی در نظام رتبه بندی تایمز

پایگاه رتبه بندی تایمز یکی از معتبرترین نظام‌های رتبه بندی در سطح بین المللی است که دانشگاه‌های دنیا را در ۱۳ شاخص در قالب ۵ معیار آموزش (۲۵ قسمت و بخش)، پژوهش (۳۰ قسمت و بخش)، استنادات (۳۰ قسمت و بخش)، دخل و درآمد صنعتی (۷.۵ قسمت و بخش) و همچنين وجهه بین المللی (۷.۵ قسمت و بخش) رتبه بندی می‌کند.

در رتبه بندی سال شمسي ۲۰۱۹ از جمهوری اسلامی ایران تعداد ۲۹ دانشگاه حضور دارد و همچنين نسبت به سال شمسي قبل آن هم با رشد قابل توجه مواجه شده است. در سال شمسي ۲۰۱۹ ایران گوی سبقت را از ترکیه دزدي است و همچنين با ۲۹ دانشگاه نسبت به ترکیه که ۲۳ دانشگاه در رتبه بندی حاضر دارد پیشی گرفته است، این در حالی است که در سال شمسي ۲۰۱۸ جایگاه ایران به لحاظ تعداد دانشگاه برتر، بعد از کشور ترکیه کشورهای اسلامی در منطقه قرار گرفته بود.

جدول رتبه دانشگاه‌های ایرانی در تایمز ۲۰۱۹

ردیف نام دانشگاه رتبه در سال شمسي ۲۰۱۹
۱ دانشگاه صنعتی نوشیروانی ۳۵۱–۴۰۰
۲ دانشگاه صنعتی امیرکبیر ۵۰۱–۶۰۰
۳ دانشگاه کاشان ۵۰۱–۶۰۰
۴ دانشگاه علم و همچنين صنعت ایران ۶۰۱–۸۰۰
۵ دانشگاه صنعتی اصفهان ۶۰۱–۸۰۰
۶ دانشگاه علوم پزشکی مشهد ۶۰۱–۸۰۰
۷ دانشگاه صنعتی شریف ۶۰۱–۸۰۰
۸ دانشگاه صنعتی شیراز ۶۰۱–۸۰۰
۹ دانشگاه تبریز ۶۰۱–۸۰۰
۱۰ دانشگاه تهران ۶۰۱–۸۰۰
۱۱ دانشگاه علوم پزشکی تهران ۶۰۱–۸۰۰
۱۲ دانشگاه شهید مدنی آذربایجان ۸۰۱–۱۰۰۰
۱۳ دانشگاه فردوسی مشهد ۸۰۱–۱۰۰۰
۱۴ دانشگاه گیلان ۸۰۱–۱۰۰۰
۱۵ دانشگاه علوم پزشکی ایران ۸۰۱–۱۰۰۰
۱۶ دانشگاه اصفهان ۸۰۱–۱۰۰۰
۱۷ دانشگاه صنعتی خواجه نصیر ۸۰۱–۱۰۰۰
۱۸ دانشگاه مازندران ۸۰۱–۱۰۰۰
۱۹ دانشگاه شهید بهشتی ۸۰۱–۱۰۰۰
۲۰ دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ۸۰۱–۱۰۰۰
۲۱ دانشگاه شیراز ۸۰۱–۱۰۰۰
۲۲ دانشگاه الزهرا ۱۰۰۱+
۲۳ دانشگاه بیرجند ۱۰۰۱+
۲۴ دانشگاه خوارزمی ۱۰۰۱+
۲۵ دانشگاه شهید باهنر کرمان ۱۰۰۱+
۲۶ دانشگاه صنعتی شاهرود ۱۰۰۱+
۲۷ دانشگاه ارومیه ۱۰۰۱+
۲۸ دانشگاه یزد ۱۰۰۱+
۲۹ دانشگاه زنجان ۱۰۰۱+

تعداد دانشگاه‌های ایرانی در رتبه بندی تایمز از ۱۸ دانشگاه در سال شمسي ۲۰۱۸ به ۲۹ دانشگاه در سال شمسي ۲۰۱۹ رسیده است که نشان از رشد قابل توجه آن هم است. این در حالی است که در سال شمسي ۲۰۱۵ تنها ۲ دانشگاه در این رتبه بندی قرار داشتند و همچنين به ترتیب در سال شمسي ۲۰۱۶ تعداد ۸ دانشگاه و همچنين در سال شمسي ۲۰۱۷ تعداد ۱۳ دانشگاه از جمهوری اسلامی ایران در این رتبه بندی قرار گرفتند.

رتبه بندی جهانی تایمز همچنین به ارزیابی و همچنين سنجش دانشگاه‌ها در ۱۱ حوزه موضوعی نیز می‌پردازد. در سال شمسي ۲۰۱۹ از میان ۱۱ حوزه موضوعی رتبه بندی تایمز دانشگاه‌های ایران توانستند در ۹ حوزه موضوعی پزشکی، علوم فیزیکی، هنر و همچنين علوم انسانی، علوم اجتماعی، اقتصاد و همچنين تجارت، علوم زیستی، آموزش، علوم کامپیوتری و همچنين مهندسی و همچنين فناوری در بین دانشگاه‌های برتر جهان قرار گیرند.

در حوزه علوم اجتماعی یک دانشگاه، در حوزه اقتصاد و همچنين تجارت ۲ دانشگاه، در حوزه پزشکی ۵ دانشگاه، در حوزه علوم زیستی ۱۱ دانشگاه، در حوزه علوم فیزیکی ۲۴ دانشگاه، در حوزه علوم کامپیوتری ۹ دانشگاه، در حوزه موضوعی مهندسی و همچنين فناوری ۲۳ دانشگاه از ایران در میان بهترین دانشگاه‌های دنیا قرار گرفتند.

این نظام‌های رتبه بندی به عنوان چهار نظام اصلی رتبه بندی تصویری روشن از وضعیت رشد دانشگاه‌های کشور در شاخص‌های مشهور بین المللی و همچنين وضعیت دانشگاه‌های ایرانی در میان برترین‌های دنیا می‌دهند. تصویری با چراغی روشن که نشانگر عزم دانشگاه‌های ایرانی برای فتح قله‌های بالاتر علم و همچنين دانش خواهند بود.

تصویر پیشرفت دانشگاه‌های ایرانی در آینه رتبه‌بندی‌های جهانی در تاریخ ۱۸ March 1398 | 12:58 pm منتشر شده است

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *